John J. Pilch (Thế Giới Văn Hóa Thời Đức Giêsu - Pt Tv. Nhật lược dịch)

CHÚA NHẬT V MÙA CHAY

Gioan 11:1-45

Một chuyến bay ngang biển Đại Tây Dương trở nên sôi động khi đọc một bài báo trong tờ “Journal of the Royal College of Physicians”. Một bác sĩ và bà vợ thần học gia tranh luận rằng từ quan điểm y học, Đức Giêsu đã không chết và chỗi dậy từ cõi chết. Người chỉ kiệt sức bất tỉnh và được hồi sinh. Tuy các tác giả này không nới rộng giả thuyết của họ xa hơn nữa, những người khác nói điều xảy ra cho ông Lagiarô cũng thế.

Những cái nhìn sâu sắc hữu ích của y khoa hiện đại quên rằng câu chuyện sống lại của Lagiarô là một “dấu chỉ” trong Phúc Âm Gioan và không phải là ghi chú y khoa của một nhân viên điều tra. Trong Phúc Âm Gioan, có bảy “dấu chỉ” mà mục đích chính là dấy động lòng tin vào Đức Giêsu (2:11). Đôi khi các dấu chỉ ấy hoạt động trái ngược (11:47-48).

SỰ SỐNG Ở HAI CẤP BẬC

Theo câu chuyện này, Lagiarô đã chết. Mácta và những người khác tin rằng nếu Đức Giêsu đến kịp thời, Người có thể ngăn chặn cái chết của Lagiarô hoặc ngay lập tức nâng ông ta dậy. Khi Gioan viết câu chuyện này cho cộng đồng của ông, Mácta tượng trưng cho những người trong cộng đồng ấy, họ buồn sầu đặt câu hỏi muôn đời: “Nếu Đức Giêsu ban cho chúng ta sự sống đời đời, tại sao các tín hữu vẫn phải chết?” Câu chuyện của Gioan đem đến câu trả lời nhiều thách đố.

THỜI GIAN CỦA ĐỨC GIÊSU

Việc Đức Giêsu nâng ông Lagiarô dậy từ cõi chết sau bốn ngày nằm trong mộ đã dấy động sự thán phục của một số người. “Nhiều người Giuđê… đã từng thấy những gì Đức Giêsu làm, họ tin vào Người” (11:45). Nhưng những người khác (có thể nói, các thượng tế và người Biệt Phái) “từ ngày đó trở đi, họ dự định đưa Người vào cái chết” (11:53). Đây là cọng rơm mà cuối cùng đã làm gẫy lưng con lạc đà. Số mệnh của Đức Giêsu đã được niêm phong.

Như câu chuyện được tiếp diễn, Đức Giêsu bị đưa ra tòa, bị đóng đinh, bị chôn, và được chỗi dậy, và trong sự phục sinh của Người mọi tín hữu có sự sống đời đời. Nhưng niềm tin này thường bị rúng động bởi các biến cố đời thường.

CỘNG ĐỒNG CỦA GIOAN

Cũng như các cộng đồng khác thời Tân Ước, cộng đồng của Gioan cảm nghiệm sự khủng hoảng đức tin lớn lao khi thấy bất cứ tín hữu nào cũng chết. Nếu Đức Giêsu ban cho chúng ta sự sống đời đời, tại sao chúng ta phải chết? Vì thế tác giả phúc âm này đã thêm vào những dẫn giải có tính cách biểu tượng cho câu chuyện về cái chết của Lagiarô, người môn đệ trung tín mà Đức Giêsu yêu mến (11:5, 36).

Mácta tượng trưng cho cộng đồng này với đức tin có thực nhưng chưa đủ: “Lạy Chúa, nếu Ngài có mặt ở đây, em con đã không chết.” Nếu phải chi Đức Giêsu không từ giã trong biến cố lên trời, Người vẫn ở với cộng đồng này và các tín hữu sẽ không chết. Nói cho cùng, bất cứ gì Đức Giêsu xin với Chúa Cha thì sẽ được ban cho, có phải không? (c. 22).

Đức Giêsu của Gioan phải chấn chỉnh sự hiểu lầm này. Quả thật Người là “sự sống lại và là sự sống” (c. 24). Nhưng sự phục sinh không có nghĩa phục hồi sự sống cho một cái xác, đúng hơn nó đòi hỏi một sự biến đổi đời sống.

Hơn nữa, sự sống đời đời mà Đức Giêsu ban cho các môn đệ thì không hủy bỏ cái chết nhưng đúng hơn vượt qua cái chết. Tiếp tục vững tin vào điều này là một thách đố đặt ra cho những người còn sống sau cái chết của mỗi tín hữu.

Qua Mácta, Đức Giêsu nói với các tín hữu của mọi thời: “Con có tin điều này không?” Câu trả lời tuyệt diệu của bà phải vang vọng qua mọi thời đại: “Có, lạy Chúa, con tin rằng Ngài là Mêsia, Con Thiên Chúa, đấng đang đến trong thế giới này.”

Niềm tin vào Đức Giêsu phục sinh thì không được phát triển trọn vẹn cho đến khi niềm tin ấy giúp cho tín hữu đối diện với cái chết thể lý mà vẫn tin tưởng vững vàng rằng việc sở hữu sự sống đời đời trong hiện tại thì không chỉ là một lời hứa được sống lại vào ngày sau hết nhưng đúng hơn đó là một sự tham dự ngay trong hiện tại và tiếp tục trong đời sống của Đức Giêsu hằng sống ngay bây giờ, tại giây phút này. Những ai tin vào Đức Giêsu thì không bao giờ thực sự chết.

Các tín hữu Tây Phương với đầu óc khoa học phải nhận thấy trong câu chuyện của Lagiarô là Mácta tuyên xưng đức tin của bà như một câu trả lời cho Đức Giêsu, đấng tự tiết lộ là sự sống lại và là sự sống. Đức tin của bà không tùy thuộc vào hay phát sinh từ việc nhìn thấy anh của bà chỗi dậy từ cõi chết. Chứng cớ làm ra kiến thức; đức tin không dựa trên chứng cớ.

Cái nhìn sâu sắc của tổ tiên đức tin của chúng ta người Địa Trung Hải thời tiền khoa học thì giống như lời nhận xét khiêm tốn của Hamlet: “Này ông Hôratiô, ở trên trời và dưới đất có nhiều điều hơn là những gì triết lý [hay khoa học] của ông mơ ước” (Hamlet, act 1, scene 6, line 167).