Pt Giuse Trần Văn Nhật

QUÂN BÌNH LẠI ĐỜI SỐNG

Mátthêu 4:1-11

Hành trình mùa Chay kéo dài 40 ngày, kể từ thứ Tư lễ Tro tuần qua cho đến lễ Phục Sinh, và khi xức tro trên trán chúng ta được bảo rằng “Hãy xa lánh tội lỗi và trung thành với Phúc Âm,” cùng với ba thực hành truyền thống là cầu nguyện, ăn chay và bố thí.

Cầu nguyện là một cách để giao tiếp với Thiên Chúa. Ăn chay là một cách để rèn luyện bản thân. Và bố thí là thể hiện tình yêu tha nhân bằng hành động. Đây là ba thực hành để quân bình đời sống của một con người. Sự quân bình này được thấy qua tượng chịu nạn của Chúa Giêsu. Thanh dọc tượng trưng cho sự hướng thượng – chúng ta phải có đời sống tinh thần. Thanh ngang tượng trưng cho tình đồng loại – chúng ta phải nghĩ đến người khác. Và ở giữa là một con người trần trụi và đau khổ, là Đức Giêsu, là gương mẫu của chúng ta.

Đời sống của Chúa Kitô tiêu biểu cho một đời sống quân bình. Đời sống ấy đã được ghi lại trong các phúc âm, nhưng đặc biệt trong mùa Chay, Giáo Hội cho chúng ta thấy những điểm then chốt trong cuộc đời của một con người theo Chúa Kitô, và trước hết, qua phúc âm hôm nay, chúng ta biết Đức Giêsu bị quỷ cám dỗ.

Cám dỗ đầu tiên của Đức Giêsu là bị cám dỗ về thể xác. Sau 40 đêm ngày không ăn uống, Đức Giêsu vô cùng đói khát. Là một con người, Đức Giêsu cũng có nhu cầu ăn uống giống như chúng ta, bởi thế khi bị đói khát, thực phẩm trở nên có giá trị lớn hơn thực tại, và nó có thể làm lu mờ lý trí. Vì vậy, quỷ đã cám dỗ Đức Giêsu hãy dùng quyền năng của Con Thiên Chúa mà biến các hòn đá trở thành cơm bánh để thoả mãn sự đói khát.

Con người chúng ta ngoài đói khát thực phẩm, thân xác chúng ta còn những đói khát về tâm sinh lý. Nhưng chúng ta cũng biết rằng, theo sự hoạch định của Thiên Chúa, vật chất thì có giới hạn của nó và không thể nào hoàn toàn thỏa mãn được con người, là một sinh vật có thể xác và linh hồn. Cơm bánh chỉ thoả mãn được sự đói khát trong một thời gian nào đó, rồi chúng ta lại thấy đói khát. Nhu cầu tâm sinh lý cũng vậy. Chúng ta không thể thỏa mãn con người chúng ta bằng những giải pháp thể chất, mà chúng ta phải tìm đến các giải pháp tinh thần. "Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ vào lời từ miệng Thiên Chúa phán ra."  Nếu chúng ta không để ý đến chân lý này và chiều theo các nhu cầu của thể xác, điều nguy hiểm là càng ngày chúng ta càng suy yếu tinh thần.

Trong cám dỗ thứ hai, qủy đưa Đức Giêsu đến đền Giêrusalem – nơi thờ phượng Thiên Chúa – để thử thách đức tin của Người.

Đức tin nhiều khi bị nhầm lẫn với tình yêu có điều kiện. Nhiều người nói, “Tôi tin Chúa là vì tôi xin cái gì thì được cái ấy”. Nếu theo Chúa mà chỉ mong được thoả đáp các nhu cầu vật chất, chúng ta sẽ dễ mất đức tin khi xin mà không được, vì lúc ấy chúng ta sẽ nghĩ rằng “có lẽ không có Chúa nên mình xin mà không được!” Đức tin bị nhầm lẫn với tình yêu có điều kiện, và nhiều khi đó là sự phạm thượng!

Qủy đã thi hành đúng như vậy đối với Đức Giêsu. Nó nói với Người: "Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì lao mình xuống đi!" vì Thiên Chúa sẽ không bao giờ để Con yêu dấu của Người bị thương tích, ngay cả "vấp chân vào đá"! Qủy thử thách xem Đức Giêsu có còn tin nơi Thiên Chúa Cha khi bị đau khổ.

Đức tin đòi hỏi sự thật. Thiên Chúa luôn luôn là Thiên Chúa ngay cả khi Người không thỏa đáp các nhu cầu của chúng ta. Thiên Chúa có quyền của Người, và có chương trình riêng của Đấng Tạo Hóa. Đức Giêsu biết nhiệm vụ của mình là phục hồi phẩm giá của loài người đã bị mất đi vì tội bất phục tùng của ADong dù có phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng. Vì thế Đức Giêsu đã trả lời quỷ, "Cũng có lời chép rằng, Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi."

Cám dỗ thứ ba của Đức Giêsu là được thành công và vinh quang dễ dàng. Quỷ nói với Đức Giêsu, "Tôi sẽ cho ông tất cả” vinh hoa lợi lộc của các nước thế gian “nếu ông sấp mình bái lạy tôi.”

Sự ham muốn giầu sang, thành công, danh vọng hầu như thuộc bản chất con người. Ai cũng muốn có thật nhiều tiền, có địa vị, có danh tiếng. Nhưng sự giầu sang, quyền lực, danh vọng, tự nó không xấu, nếu tương xứng và chính đáng. Nếu một chính phủ công bằng dùng quyền lực để điều hòa trật tự xã hội, dùng sự giầu sang của quốc gia để phục vụ ích lợi chung thì quyền lực và sự giầu sang ấy cần thiết và chính đáng. Nhưng, một nhà độc tài dùng quyền lực để tiêu diệt đối phương, để duy trì địa vị và thỏa mãn tham vọng của mình thì quyền lực ấy sẽ đưa đến sự đau khổ và chết chóc.

Trong trường hợp của Đức Giêsu, Người bị cám dỗ chiến thắng thế gian một cách dễ dàng, không qua con đường thập giá, không phải đổ máu hy sinh mà bằng một phương tiện xấu xa nhờ sự tiếp tay của qủy!

Chúng ta có thể thấy loại thành công này trong thực tế: sự khủng bố và chiến tranh có thể đem cho người ta sự thành công dễ dàng bằng vũ khí giết người; bạo lực trong gia đình có thể đem cho người chồng, người cha một uy thế bằng hành động đánh đập vợ con; sự bóc lột sức lao động của nhân viên có thể đem lại thành công tài chánh mau chóng cho những chủ nhân vô lương tâm; những âm mưu ma đầu có thể đem lại sự giầu có dễ dàng cho những người tham lam ích kỷ.

Khi dùng các phương tiện xấu xa để thành công dễ dàng, người ta lại đi vào con đường của ADong và Evà, là nghe theo lời của quỷ mà quên đi hoạch định của Thiên Chúa. Đối với Thiên Chúa, phẩm giá con người là điều quan trọng chứ không phải sự thành công hay thất bại, giầu hay nghèo, có danh tiếng hay không. Do đó, Đức Giêsu đã trả lời qủy rằng, “Ngươi phải thờ lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi, và phải phục vụ một mình Người mà thôi."

Các bài đọc hôm nay đưa ra hai khung cảnh của sự cám dỗ. Sự cám dỗ của ông ADong và bà Evà xảy ra trong vườn địa đàng, một nơi sung sướng, và hai người đã sa ngã. Sự cám dỗ của Đức Giêsu lại xảy ra trong sa mạc, một nơi cùng cực thiếu thốn, nhưng Đức Giêsu đã chiến thắng được những cám dỗ ấy. Hai khung cảnh này cũng được thấy trong thực tế đời sống ngày nay.

Khi con người càng văn minh thì đời sống càng thêm sung sướng, thêm tiện nghi thoải mái, nhưng chính khi ấy con người lại suy yếu tinh thần, mất đi sự quân bình đối với Thiên Chúa và tha nhân. Họ mất đi nhận thức về chính mình, tưởng rằng con người là bá chủ vạn vật và kiêu căng thi hành những điều điên dại, bất chấp các giới răn của Thiên Chúa, và đi vào đường tội lỗi.

Mùa Chay dẫn chúng ta vào sa mạc như Đức Giêsu. Trong đó Hội Thánh mời gọi chúng ta hãy từ bỏ tất cả những tiện nghi, thoải mái, sung sướng thể xác để nghĩ lại cuộc đời mình, để tìm lại sự quân bình của mình đối với Thiên Chúa và tha nhân qua ba thực hành: cầu nguyện, ăn chay và bố thí.

Trong ba thực hành này, ăn chay thì khó khăn nhất. Khi cầu nguyện, đối tượng của chúng ta là Thiên Chúa. Khi bố thí, đối tượng của chúng ta là người khác. Nhưng khi ăn chay, đối tượng là chính chúng ta. Ăn chay đòi hỏi chúng ta phải từ bỏ những ý thích riêng tư của mình để vâng theo thánh ý của Thiên Chúa, để chấp nhận được những gì xảy ra ngoài ý muốn của chúng ta.

Ăn chay là thực hành quan trọng vì đó là mệnh lệnh đầu tiên của Thiên Chúa ban cho con người khi Thiên Chúa cấm Adong và Evà không được ăn trái cấm, “Ngươi không được ăn trái cây ấy, … nếu không ngươi sẽ chết.” Ăn chay là để được sống đời đời với Thiên Chúa.

Sự quân bình đời sống của một người theo Chúa Kitô thì không dễ dàng. Nhưng mỗi khi nhìn lên tượng chịu nạn, chúng ta biết chúng ta không cô đơn, và loài người không yếu hèn đến độ phải chịu thua ma quỷ, bởi vì Chúa Giêsu, là Adong mới, là người đầu tiên của nhân loại đã chiến thắng các cám dỗ ghê gớm nhất của quỷ mà sau cùng Người đã chiến thắng thần chết.

Theo Chúa Kitô là quân bình lại đời sống của chúng ta trong hành trình mùa Chay của chính cuộc đời mình.