Hãy Cảm Tạ và Ngợi Khen

Một Giải Thích Phổ Thông về Thánh Lễ
(Pt Giuse Trần Văn Nhật chuyển dịch từ tài liệu của HĐGM Hoa Kỳ)

Phần I: Dẫn Nhập

C

húa Nhật này sang Chúa Nhật khác, năm này sang năm khác, người Công Giáo cùng nhau quy tụ trong thánh đường để cử hành Thánh Lễ. Việc cộng đoàn quy tụ hàng tuần này vẫn là một tiêu chuẩn có giá trị của Giáo Hội. Đó là một đặc điểm của những người theo Đức Kitô từ những ngày tiên khởi của Kitô Giáo. Cùng đến với nhau trong ngày của Chúa để cầu nguyện chung, để nghe sách thánh được công bố và được dẫn giải, và để cùng chia sẻ bí tích Thánh Thể, đó là một truyền thống và là một phần căn bản của đời sống chúng ta như một cộng đồng dân Chúa.

Sự Hình Thành của Một Truyền Thống

Khởi sự từ bữa ăn mà Đức Kitô đã cùng cử hành với các tông đồ trong bữa Tiệc Ly, việc hành lễ của Kitô Hữu trong ngày Chúa Nhật đã mau chóng du nhập các yếu tố lễ nghi khác biệt của người Do Thái và các văn hóa khác. Qua các thế kỷ sự hình thành Thánh Lễ thay đổi theo nơi chốn và các cảm nhận tôn giáo đa dạng. Trong khi vừa duy trì đặc điểm chính của Thánh Lễ, lịch sử hình thành này đi theo nhiều đường lối và thường là khác nhau. Có những vay mượn từ các giáo hội địa phương này sang các địa phương khác. Có những nghi thức được thêm vào, một số tồn tại qua nhiều thế kỷ trong khi một số khác bị lãng quên ngay sau đó. Vẫn còn nhiều hiểu biết chung về Thánh Lễ tồn tại cho đến ngày nay mà sự hiểu biết ấy đã ảnh hưởng hoặc chịu ảnh hưởng bởi kiểu cách cử hành Thánh Lễ mà chúng ta thấy bây giờ.

Sự Canh Tân của Một Truyền Thống

Không phải tất cả những phát triển về Thánh Lễ trong lịch sử đều tốt đẹp cả. Đây là lý do tại sao các giám mục của Công Đồng Vatican II đã kêu gọi canh tân Thánh Lễ để có thể làm nổi bật: thực chất bên trong và mục đích của một vài phần trong Thánh Lễ; sự liên quan giữa các phần; cũng như giúp người tín hữu dễ đạt được sự sốt sắng khi tham dự (Hiến Chế Tín Lý về Phụng Vụ Thánh, số 50).

Việc canh tân cơ cấu Thánh Lễ đã được hoàn tất. Giáo Hội đã cung cấp cho chúng ta một khuôn mẫu căn bản trong việc thờ phượng ngày Chúa Nhật. Theo kết quả các cuộc thăm dò, đa số người Công Giáo vui mừng với những thay đổi. Dân chúng bắt đầu cảm thấy rằng đây mới thực sự là Thánh Lễ, họ cảm thấy được mời gọi và có cơ hội góp phần trong việc cử hành.

Một Thách Đố Cho Tương Lai

Mặc dù đã có những tiến bộ đáng kể về phụng vụ trong hai thập niên qua, các giám mục Hoa Kỳ đã cho công bố lời cảnh giác vào năm 1983. Chúng ta không thể thỏa mãn với những gì đã đạt được.

Đã có nhiều tiến triển quan trọng về phụng vụ trong hai mươi năm vừa qua, nhưng vẫn còn nhiều lãnh vực chưa được hoàn tất... chúng ta phải tiếp tục nỗ lực nhận thức và sẵn sàng đón nhận những chiều kích tâm linh và sùng tín của phụng vụ (The Church at Prayer: A Holy Temple of The Lord, số 46).

Mục đích của loạt bài này là để giúp chúng ta đáp lời mời gọi của các giám mục khi các ngài kêu gọi chúng ta tiếp tục đào sâu hơn sự hiểu biết cũng như giá trị của phụng vụ. Chúng ta sẽ tìm hiểu xem phải làm gì khi quy tụ để cử hành Thánh Lễ. Thánh Lễ được hình thành như thế nào? Tại sao chúng ta lại thi hành như những gì chúng ta đang làm? Tại sao chúng ta lại làm vào thời điểm đó? Ngoài ra còn có một số vấn đề mà chúng ta sẽ đề cập đến trong loạt bài này.

Các Phần Chính của Thánh Lễ

Là người Công Giáo chúng ta thường gọi việc tụ họp ngày Chúa Nhật là "Thánh Lễ," chữ này xuất phát từ chữ Latinh "missa," theo nghĩa chuyên môn nó có nghĩa "giải tán," tỉ như giải tán một cuộc họp, kết thúc một hội nghị. Từ thế kỷ thứ tư chữ này được dùng để chỉ toàn bộ việc cử hành.

Nhiều người trong chúng ta còn nhớ là trong quá khứ, khi nói về Thánh Lễ người ta cho rằng có ba phần chính, tỉ như, phần "dâng lễ, thánh hiến, và chịu lễ." Nếu bạn thiếu một trong ba phần này là bạn chưa chu toàn bổn phận ngày Chúa Nhật. Tuy nhiên, ngày nay, chúng ta nói về Phụng Vụ Lời Chúa và Phụng Vụ Thánh Thể như hai yếu tố then chốt của việc cử hành này. Có người cho rằng đây là hai phần tách biệt của Thánh Lễ. Không phải vậy! Ngay từ thời tiên khởi của Kitô Giáo việc lắng nghe sách thánh và dự tiệc thánh được coi như tình nghĩa vợ chồng bất khả phân ly. Cái này đi với cái kia. Cả hai đều là phụng vụ. Mỗi phần đều quan trọng như nhau. Lắng nghe Chúa nói với chúng ta qua việc đọc sách thánh thì cũng quan trọng như tham dự bàn tiệc của Chúa. Việc đàm luận trước bữa tiệc cũng quan trọng như chính bữa tiệc. Chuyện trò và dự tiệc. Ngôi Lời và Thánh Thể. Một phụng vụ. Một lời cầu nguyện của Giáo Hội.

Chúng ta nói về Phụng Vụ Lời Chúa và Phụng Vụ Thánh Thể. Chữ "phụng vụ," có gốc từ tiếng Hy Lạp, ngày nay dùng để diễn tả bất cứ cử chỉ nào có tính cách công khai và chính thức mà Giáo Hội cử hành mỗi khi quy tụ lại để cầu nguyện. Như thế chữ này không được dùng để chỉ về sự cầu nguyện cá nhân hay bất cứ hình thức cầu nguyện công cộng nào, nếu nó không phải là việc cầu nguyện của cộng đồng theo như các quy tắc đã được Giáo Hội ấn định. Mỗi Thánh Lễ đều là phụng vụ, nhưng không phải mọi phụng vụ đều là Thánh Lễ vì một số việc cử mừng, tỉ như, bí tích rửa tội và hôn nhân, cũng là các phụng vụ.

Một trong những đặc tính của phụng vụ là nó bao gồm nghi thức, nghĩa là một phương cách truyền thống và đã được chấp nhận để thi hành điều gì. Những khuôn khổ tiêu chuẩn về thờ phượng đã được diễn tả trong các sách phụng vụ của Giáo Hội, tỉ như, sách bí tích hay sách lễ bao gồm các lời cầu nguyện của vị chủ tế, sách bài đọc gồm các bài đọc trong sách thánh và thánh vịnh đáp ca.

Chúng ta phải nhớ rằng nghi thức của Thánh Lễ không phải là một tổng hợp của nhiều yếu tố cá biệt tiếp nối nhau như các toa của một chuyến xe lửa. Trong việc cử hành có những giây phút trọng đại và thứ yếu cũng giống như những giai đoạn căng thẳng và thư giãn của đời sống nói chung. Có lúc chuẩn bị và lúc kết thúc. Có những lúc để chăm chú lắng nghe, để sôi nổi đối thoại, để ân cần ca hát, để cử điệu cách sùng kính, và để im lặng tịnh niệm. Trong khi các yếu tố này hợp thành một toàn bộ thống nhất, vẫn có những lúc lên xuống được gọi là "nhịp điệu" của việc cử hành. Và một khi chúng ta đi vào sự cử hành, chúng ta trở nên phần tử của nhịp điệu ấy. Chúng ta chia sẻ và góp phần vào cảm nghiệm đa dạng của cộng đồng khi cầu nguyện chung với nhau.

Copyright © 2007 by www.nguoitinhuu.org