Những bài giảng chung chung và trừu tượng mà nó che khuất sự ngay thẳng của lời Chúa thì phải tránh, cũng như những lạc đề vô ích mà nó nguy hiểm lôi cuốn sự chú ý đến người giảng hơn là tâm điểm của sứ điệp Phúc Âm. Người tín hữu phải có thể nhận thấy rõ là người giảng có ý muốn trình bầy Đức Kitô, là tâm điểm của mọi bài giảng.

Cau Xin Duc Me

THỜI LƯỢNG BÀI GIẢNG

ROME, August 20, 2013 (Zenit.org) – Câu trả lời là của Cha Edward McNamara tu hội Legionary of Christ, giáo sư phụng vụ và giám đốc thần học của đại học “Regina Apostolorum”.

H: Trong một vài trường hợp tôi tham dự Thánh Lễ Chúa Nhật tại một giáo xứ ở Hoa Kỳ bên ngoài giáo phận của tôi. Mỗi lần, vị chủ tế chỉ giảng khoảng một phút. Thay vào đó, các thông báo trong giáo xứ lại lâu hơn bài giảng. Có quy tắc nào cho biết bài giảng Chúa Nhật phải dài bao lâu không? -- M.E., Rochester, New York

TL: Khi giáo dân than phiền về bài giảng quá ngắn, đó là một niềm vui hiếm có. Đó là một dấu hiệu họ khao khát thực sự việc giải thích trọng yếu về lời Chúa.

Thật không may ít người tôn trọng các quy tắc chính thức về thời lượng các bài giảng. Đây là điều không thể tránh một phần là vì những mong đợi thì thay đổi theo văn hóa và ngay cả từ môi trường xã hội này sang môi trường khác. Có một số văn hóa mong đợi những bài diễn thuyết dài trong Thánh Lễ và văn hóa khác lại thấy khó chịu sau sáu phút.

Số 24 của Dẫn Nhập Bài Đọc (Introduction to the Lectionary) có nói như sau về bài giảng:

“Bài giảng, qua đó, trong suốt toàn thể niên lịch phụng vụ, những mầu nhiệm đức tin và các quy tắc về đời sống Kitô Giáo được đưa ra từ các bản văn thiêng liêng, là một phần của Phụng Vụ Lời Chúa thường được đề nghị và nhất là khi có hiến chế tín lý về phụng vụ của Công Đồng Vatican II, và quả thật nó được quy định trong một số trường hợp. Bài giảng trong Thánh Lễ thường được chủ tế đảm trách, vì sự kiện là nó cho thấy làm thế nào lời Chúa vừa được công bố, cùng với nghi thức thánh thể, trở nên ‘một loại loan truyền những kỳ công của Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ và mầu nhiệm Đức Kitô.’ Và cũng vậy, Mầu Nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô, được công bố qua các bài đọc và bài giảng, được diễn tả qua Thánh Lễ. Hơn thế nữa, Đức Kitô, trong sự rao giảng của Giáo Hội, thì luôn luôn hiện diện và hoạt động.

“Bởi đó, bài giảng dù nó giải thích lời Sách Thánh vừa được công bố hoặc một bản văn phụng vụ khác, phải đưa cộng đoàn tín hữu đến việc tích cực cử hành Thánh Lễ, như thế ‘họ có thể sống những gì họ nắm vững qua đức tin.’ Nhờ sự giải thích sống động Lời Chúa, vừa được đọc lên, những cử hành của Giáo Hội có thể đạt được hiệu quả nhiều hơn nếu bài giảng thực sự là hoa quả của sự suy niệm, được chuẩn bị thích hợp, không quá dài cũng không quá ngắn, và nếu nó để ý đến nhu cầu của những người hiện diện, ngay cả các trẻ em và những người không có học.”

Tông huấn “Verbum Domini” của ĐGH Bênêđích XVI có một đoạn thật hay về sự quan trọng của bài giảng:

“59. Mỗi phần tử Dân Chúa ‘có những bổn phận và trách nhiệm khác nhau đối với lời Chúa. Theo đó, người tín hữu lắng nghe lời Chúa và suy niệm, nhưng những ai có trách nhiệm giảng dậy vì chức thánh hay được giao cho tác vụ này,’ cụ thể là các giám mục, linh mục, và phó tế, phải ‘cắt nghĩa lời Chúa.’ Do đó chúng ta có thể hiểu được sự lưu tâm đến bài giảng của Thượng Hội Đồng. Trong Tông Huấn Sacramentum Caritatis, tôi có vạch ra rằng ‘vì sự quan trọng của lời Chúa, phẩm chất bài giảng phải được cải thiện. Bài giảng là một phần của hành vi phụng vụ và là một phương tiện để nuôi duỡng sự hiểu biết sâu xa hơn về lời Chúa, như thế nó có thể sinh kết quả trong đời sống tín hữu’ (Số 46). Bài giảng là một phương tiện để đem thông điệp trong sách thánh vào đời sống theo một phương cách mà nó sẽ giúp các tín hữu nhận biết rằng lời Chúa thì hiện diện và hoạt động trong đời sống hàng ngày của họ. Bài giảng phải đưa đến sự hiểu biết về mầu nhiệm đang được cử hành, nó phục vụ như một lời mời gọi hành động, và chuẩn bị giáo đoàn tuyên xưng đức tin, lời nguyện chung và phụng vụ Thánh Thể. Hậu quả là những ai có trách nhiệm rao giảng vì thừa tác vụ đặc biệt thì phải coi trọng công việc này. Những bài giảng chung chung và trừu tượng mà nó che khuất sự ngay thẳng của lời Chúa thì phải tránh, cũng như những lạc đề vô ích mà nó nguy hiểm lôi cuốn sự chú ý đến người giảng hơn là tâm điểm của sứ điệp Phúc Âm. Người tín hữu phải có thể nhận thấy rõ là người giảng có ý muốn trình bầy Đức Kitô, là tâm điểm của mọi bài giảng. Vì lý do này, người giảng phải theo sát và luôn gần gũi với bản văn thiêng liêng; họ phải chuẩn bị bài giảng bằng sự chiêm niệm và cầu nguyện, để như thế họ giảng với niềm tin và sự say mê. Thượng hội đồng các giám mục đưa ra những câu hỏi sau để nhớ trong đầu: “Đoạn Kinh Thánh vừa được công bố nói gì? Điều đó nói gì với cá nhân tôi? Tôi phải nói gì với cộng đoàn theo hoàn cảnh cụ thể?’ Người giảng ‘phải là người đầu tiên lắng nghe lời Chúa mà họ công bố,’ vì như Thánh Augustine nói: ‘Người rao giảng lời Chúa bề ngoài mà không lắng nghe bên trong thì chắc chắn không sinh kết quả.’ Bài giảng ngày Chúa Nhật và các ngày lễ trọng phải được chuẩn bị cẩn thận, không được chểnh mảng, bất cứ khi nào có thể, phải cung hiến những suy tư ngắn và hợp thời trong Thánh Lễ hàng ngày mà nó có thể giúp người tín hữu đón nhận những lời được công bố và để nó sinh hoa trái trong đời sống của họ.”

Nếu đây là một thách đố mà Giáo Hội đưa ra cho các linh mục và phó tế về sự rao giảng, thì dường như nó không thể đạt được trong một bài giảng quá ngắn.

Giáo Hội có đề nghị sự ngắn gọn, chính yếu là vì bài giảng phải cân xứng với toàn thể việc cử hành. Sẽ không có ý nghĩa nếu bài giảng kéo dài trên 20 phút hay hơn và rồi vội vã trong phần Lời Nguyện Thánh Thể.

Một lần nữa, các yếu tố văn hóa phải được nghĩ đến, và hầu như không thể đưa ra các quy luật chính xác. Người ta có thể nói rằng một bài giảng Chúa Nhật dài sáu phút là tối thiểu, nhưng thời gian tối đa thì thật khó để xác định. Tôi tin rằng tiêu chuẩn cân xứng với toàn thể buổi lễ là một hướng dẫn tốt, cùng với những mong đợi của người tín hữu trong bối cảnh của một hoàn cảnh mục vụ cụ thể.

Pt Giuse Trần Văn Nhật dịch theo bản tin tiếng Anh của Zenit.