AI LÀ CHA MẸ CỦA T. GIUSE?

Philip Kosloski Pt. Nhật lược dịch

Trong khi theo truyền thống, Giáo Hội nhìn nhận cha mẹ của Đức Trinh Nữ Maria là các T. Gioankim và Anna, nhưng ít khi nhắc đến cha mẹ của T. Giuse, cha nuôi của Đức Giêsu.

Tại sao thế?

Cũng như với các T. Gioankim và Anna, rất ít chi tiết được truyền lại cho chúng ta về cha mẹ của T. Giuse. Đồng thời, chúng ta có biết về cha của T. Giuse một cách chắc chắn, tuy lúc đầu có vẻ khó hiểu.

Trong Phúc Âm Mátthêu, T. Giuse được kể là con của “Giacôbê” (Mt 1:16). Tuy nhiên, trong Phúc Âm Luca, cha của người được kể ra là “Hêli” (Lc 3:23). Có phải Mátthêu và Luca có thông tin khác nhau không?

Nhà biện giáo Jimmy Akin đưa ra một giải thích hợp lý mà nhiều học giả Kinh Thánh chấp nhận.

Sử gia của thế kỷ thứ hai là Julius Africanus, một người gốc Ít-ra-en, ghi lại thông tin nhận được bởi thân thuộc còn lại của Đức Giêsu vào thời của ông. Theo phả hệ, ông nội của T. Giuse là Mát-than (được nhắc đến trong Mátthêu) kết hôn với một phụ nữ tên là Ét-ta, bà sinh cho ông một con trai đặt tên là Giacôbê. Sau khi ông Mát-than chết, bà Ét-ta kết hôn với bà con của chồng là Man-ki (được nhắc đến trong Luca) và sinh cho ông này một con trai đặt tên là Hê-li (việc kết hôn với bà con là điều thông thường của người Do Thái vào thời ấy). Như thế Giacôbê và Hê-li và anh em cùng mẹ khác cha. Ông Hê-li chết mà không có con, vì thế Giacôbê kết hôn với người vợ góa của ông Hê-li và và sinh ra Giuse, người là con ruột của Giacôbê nhưng về luật pháp là con của Hê-li (Eusebius, Ecclesiastical History 1:6:7).

Nhận con nuôi là điều phổ thông trong văn hóa Do Thái và nó trực tiếp ảnh hưởng đến dòng phả hệ. Như thế, trong khi một người có thể sinh trong một phả hệ riêng, nếu sau này họ được nhận làm con nuôi, họ cũng có thể có một phả hệ mới. Thêm vào đó, như ông Akin giải thích, “Việc nhận làm con nuôi có thể xảy ra sau khi chết.” Điều này có nghĩa “nếu một ông chết mà không có con, nhiệm vụ của em trai là kết hôn với bà góa này và là cha của một đứa con trai thay mặt cho anh của mình. Vậy, đứa con trai này sẽ được ‘nhận làm con’ bởi người đã chết và được coi là con trai của ông trong phả hệ.”

Như thế, nhiều người tin rằng Giacôbê là cha chính thức của T. Giuse và là người nuôi dưỡng thánh nhân trở nên “một người công chính”.

Về mẹ của T. Giuse, thật khó có chứng cớ nào còn sót lại, ngay cả trong các truyền thống xa xưa. Một người được thị kiến trong thế kỷ 18, được gọi là Mẹ Cecilia Baij, cho rằng mẹ của T. Giuse là “Ra-khen.” Điều này có thể đúng, vì Ra-ken là một tên phổ thông, nhưng dường như nó cũng nối T. Giuse với “Giuse” đầu tiên trong Cựu Ước, mà cha là Giacôbê (Ít-ra-en) và Ra-khen (xem  Sáng Thế 35). Trong bất cứ trường hợp nào, các thị kiến của Mẹ Cecilia Baij, được coi là “mặc khải tư” và không được Giáo Hội Công Giáo chứng thực.

Bất cứ cha mẹ của T. Giuse là ai, họ đã nuôi dưỡng một người công chính mà người sẽ là một khí cụ trong lịch sử cứu độ và là cha nuôi xứng đáng của Đức Giêsu Kitô.